კატეგორიები

ნავიგაცია

ჩემი ფინანსური მეგზური

ფინანსურ ორგანიზაციებთან ურთიერთობისას

ბანკთან, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციასთან, საკრედიტო კავშირთან და სესხის გამცემ სუბიექტთან (ქვემოთ მოხსენიებული ერთად, როგორც ფინანსური ორგანიზაცია) ურთიერთობისას

თქვენ უფლება გაქვთ

მოითხოვოთ და მიიღოთ ფინანსურ პროდუქტთან დაკავშირებული დეტალური ინფორმაცია 

მოითხოვოთ და მიიღოთ ფინანსურ პროდუქტთან დაკავშირებული ყველა იმ პირობების დეტალური ახსნა და დაზუსტება, რაც გჭირდებათ გადაწყვეტილების მისაღებად. ინფორმაციის მიღება როგორც წესი, დაგჭირდებათ, როცა ფიქრობთ ამა თუ იმ პროდუქტის შეძენაზე და საჭიროა გაეცნოთ მის პირობებს, მახასიათებლებს, უპირატესობებს და/ან როცა მისი შედარება გჭირდებათ სხვა შესაძლო ალტერნატივებთან თუ შემოთავაზებებთან. ასეთი ინფორმაცია შეიძლება იყოს, მაგალითად: პროდუქტის ფინანსური ხარჯები, ამ ხარჯების გადახდის/დაფარვის პირობები, სესხისა და დეპოზიტის შემთხვევაში საპროცენტო განაკვეთი, ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი, პირობები, რომლის შემთხვევაშიც ხარჯები თუ საპროცენტო სარგებელი განსხვავებული იქნება და სხვა. მოგაწოდოთ ყველა საჭირო ინფორმაცია და უპასუხოს თქვენს ყველა შეკითხვას, რათა საბოლოოდ შეძლოთ, გონივრული გადაწყვეტილების მიღება.

მოითხოვოთ ხელშეკრულების ნიმუში ხელმოწერამდე

სესხებისა და დეპოზიტების შემთხვევაში ხელშეკრულების ხელმოწერამდე მოითხოვოთ ამ დოკუმენტის ნიმუში და გაეცნოთ მასში მოცემულ პირობებს დეტალურად. ხელშეკრულების მოცულობიდან გამომდინარე ან მისი უკეთ გაცნობის სურვილის შემთხვევაში კი, წაიღოთ ის სახლში და იქ წაიკითხოთ. ამ შემთხვევაში დააზუსტეთ, რა პერიოდის განმავლობაში იმოქმედებს ხელშეკრულების პირობები, რადგან ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული შემოთავაზება შესაძლოა, მხოლოდ შეზღუდული დროით მოქმედებდეს. გაითვალისწინეთ ისიც, რომ თუ თქვენ უბრალოდ პროდუქტის ზოგად პირობებს ითხოვთ, ხელშეკრულების ნიმუში უნდა მოიცავდეს ფინანსური ორგანიზაციისთვის წინასწარ ცნობილ, სხვა მომხმარებლისათვისაც საერთო, ზოგად პირობებს. ხოლო, თუ პროდუქტზე მოთხოვნა დააფიქსირეთ და ამისთვის, ფინანსურ ორგანიზაციას თქვენი მონაცემები მიაწოდეთ და უშუალოდ თქვენთვის შესათავაზებული პირობები მისთვის უკვე ცნობილია, მაშინ ხელშეკრულების ნიმუშიც უკვე საბოლოო ფორმით უნდა იყოს შედგენილი და ყველა პირობა კონკრეტულად უნდა იყოს მასში გაწერილი. მაგალითად, თუ ზოგადად გაინტერესებთ, რა შემოთავაზებები აქვს ამა თუ იმ ფინანსურ ორგანიზაციას იპოთეკურ სესხთან დაკავშირებით და ამ მიზნით ითხოვთ ხელშეკრულების ნიმუშს, ფინანსური ორგანიზაციის მიერ გადმოცემულ ნიმუშში აღწერილი იქნება მხოლოდ ზოგადი პირობები, მაგრამ თუ თქვენ შეავსეთ განაცხადი და ფინანსური ორგანიზაცია უკვე კონკრეტულ შემოთავაზებას გიკეთებთ თქვენთან შეთანხმებით, გადმოცემულ ნიმუშში უკვე მოცემული უნდა იყოს სესხის თანხა, ვადა, საკომისიო და საპროცენტო ხარჯები და ა.შ. 

მიიღოთ ინფორმაცია ფინანსურ პროდუქტზე ნებისმიერი შემოთავაზებული არხით 

ფინანსური ორგანიზაციის ნებისმიერი შემოთავაზებული არხით, მათ შორის, დისტანციური არხებითაც (ასეთის არსებობის შემთხვევაში)  ანუ ფინანსურ ორგანიზაციაში მიუსვლელად, მიიღოთ არსებული პროდუქტების შესახებ ინფორმაცია. ხოლო, ბანკების შემთხვევაში, მინიმუმ ერთი უფასო დისტანციური არხით შეძლებთ ინფორმაციის მიღებას თქვენს არსებულ პროდუქტებთან დაკავშირებით. მაგალითად, თუ ბანკს გააჩნია რამდენიმე დისტანციური არხი: ინტერნეტბანკი, მობილბანკი ან უბრალოდ გთავაზობთ წვდომას თქვენს პროდუქტებზე ინტერნეტის ან მობილური ტელეფონის საშუალებით, ის ვალდებულია, თქვენს პროდუქტებთან დაკავშირებით ინფორმაციის მიღებისათვის მინიმუმ ერთი არხი მაინც შემოგთავაზოთ უფასოდ. გაითვალისწინეთ, რომ ეს ვალდებულება ვრცელდება მხოლოდ ინფორმაციის მოწოდებაზე და არა აქტიური ოპერაციების წარმოებაზე. მაგალითად, თუ ბანკი უფასო არხის სახით ინტერნეტბანკს გთავაზობთ, მისი ვალდებულება გულისხმობს, რომ ამ არხში თქვენი ანგარიშების, დეპოზიტებისა თუ სესხების შესახებ ინფორმაციაზე მოგცეთ წვდომა, მაგრამ არაა ვალდებული, უფასოდ მოგანიჭოთ ინტერნეტბანკით აქტიური ოპერაციების ჩატარების უფლებაც, მაგალითად, თანხის გადარიცხვა, ახალი დეპოზიტის გახსნა, სესხის წინსწრებით დაფარვა თუ სხვა მსგავსი ფუნქციები.

მიიღოთ საბანკო ამონაწერი და ხელშეკრულება უფასოდ

უფასოდ მიიღოთ ანგარიშის ბოლო 2 წლის ამონაწერი მაქსიმუმ თვეში ერთხელ, ხოლო წელიწადში ერთხელ ხელშეკრულება. უფასოდ მიღების ვალდებულება არ ვრცელდება იმ დახურულ ანგარიშებზე, რომელზე ბრუნვაც უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში არ დაფიქსირებულა და არც იმ ხელშეკრულებზე, რომელთა მოქმედების ვადა 2 წლის წინ დასრულდა.

მოითხოვოთ სესხის წინსწრებით დაფარვა ნებისმიერ დრო

ნებისმიერ დროს მოითხოვოთ სესხის წინსწრებით ანუ გრაფიკით შეთანხმებულ ვადაზე უფრო ადრე დაფარვა. ფინანსური ორგანიზაცია კი ვალდებულია, მიიღოს თქვენი შენატანი და განახორციელოს სესხის წინსწრებით დაფარვა იმავე სამუშაო დღეს. თუმცა თუ ტექნიკურად ამის გაკეთებას იმავე დღეს ვერ ახერხებს, დაფარვა განახორციელოს პირველივე შესაძლებლობისთანავე, მაგრამ არ დაგაკისროთ ამ დღეებისთვის საპროცენტო თუ სხვა გადასახადები. მაგალითად, თუ სესხის დაფარვა გადაწყვიტეთ წინსწრებით, ვადაზე ადრე და ამ მიზნით, კვირა დღეს ინტერნეტბანკის ან თვითმომსახურების ტერმინალის საშუალებით ზედმეტი 200 ლარი შეიტანეთ ანგარიშზე თანხა, მაგრამ კვირა დღეს ფინანსური ორგანიზაციისთვის არასამუშაო დღეა, ის ვალდებულია სესხი წინსწრებით დაფაროს მომდევნო პირველივე სამუშაო დღეს, მაგალითად, ორშაბათს. ამასთან, შესაძლოა, ფინანსურ ორგანიზაციას ტექნიკურად დასჭირდეს მეტი დრო და ამის გამო ნაცვლად ორშაბათისა, სესხის წინსწრებით დაფარვა მოახდინოს მხოლოდ ხუთშაბათს, ამ შემთხვევაში, ფინანსურ ორგანიზაციას არ აქვს უფლება გამოგართვათ ზედმეტად შეტანილ თანხაზე ამ 3 დღის (სამშაბათი, ოთხშაბათი, ხუთშაბათი) საპროცენტო თუ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სხვა ტიპის სარგებელი; აქვე გაითვალისწინეთ, რომ თუ სესხის ნარჩენი თანხა აღემატება 2,000,000 ლარს, ფინანსურ ორგანიზაციას უფლება აქვს თქვენთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, არ დაფაროს სესხი მაქსიმუმ 14 დღის განმავლობაში. 

გადაიხადოთ წინსწრების დაფარვის საკომისიო სესხის ხელშეკრულების დარჩენილი ვადის მიხედვით

წინსწრებით სესხის დაფარვისას არ გადაიხადოთ პირგასამტეხლოს ოდენობაზე დაწესებულ ლიმიტებზე მეტი ოდენობით საკომისიო. სესხის წინსწრებით დაფარვა გარკვეულწილად ხელშეკრულების, უფრო კონკრეტულად კი სესხის დაფარვის გრაფიკის დარღვევაა. შესაძლოა ფიქრობდეთ, რომ სესხის ვადაზე ადრე დაბრუნება ხელსაყრელი უნდა იყოს ფინანსური ორგანიზაციისათვის, სინამდვილეში, ამ თანხის  ვადაზე ადრე მიღება მისთვის გარკვეულ ფინანსურ დანაკარგებთანაა დაკავშირებული, რადგან  დაგეგმილ სარგებელს ვეღარ იღებს. ამიტომაც ხშირად ხელშეკრულებაში, სესხის წინსწრებით დაფარვის შემთხვევაში, მსესხებლისთვის დაწესებულია ე.წ. პირგასამტეხლოს ანუ ჯარიმის გადახდის პირობა. ეს ის თანხაა, რაც შესაძლოა დაგაკისროთ ფინანსურმა ორგანიზაციამ მიმდინარე ანუ გადახდის დღემდე დარიცხული/გადასახდელი ხარჯების გარდა. თუმცა, ამ პირგასამტეხლოს მოცულობა კანონმდებლობითაა ლიმიტირებული და ფინანსური ორგანიზაციის შემთხვევაში, დამოკიდებულია სესხის ხელშეკრულების დასრულებამდე დარჩენილ ვადაზე და შეადგენს:

  • თუ ხელშეკრულების დასრულებამდე დარჩენილია 6 თვეზე ნაკლები,  წინსწრებით დაფარვის პირგასამტეხლოს აღების უფლება ფინანსურ ორგანიზაციას საერთოდ არ აქვს
  • თუ ხელშეკრულების დასრულებამდე დარჩენილია 6-დან 12 თვემდე ვადა, პირგასამტეხლო შესაძლოა იყოს წინსწრებით დაფარული თანხის მაქსიმუმ 0.5%
  • თუ ხელშეკრულების დასრულებამდე დარჩენილია 12-დან 24 თვემდე ვადა, პირგასამტეხლო შესაძლოა იყოს წინსწრებით დაფარული თანხის  მაქსიმუმ 1%
  • ხოლო თუ ხელშეკრულება 24 თვე ან მეტია, პირგასამტეხლო შესაძლოა იყოს წინსწრებით დაფარული თანხის მაქსიმუმ 2% 

არ გადაიხადოთ სესხის წინსწრებით დაფარვისთვის საკომისიო

საერთოდ არ გადაიხადოთ სესხის წინსწრებით დაფარვისთვის ხელშეკრულებით დადგენილი პირგასამტეხლო, თუ სესხის წინსწრებით დაფარვის მიზეზი იყო ფინანსური ორგანიზაციის მხრიდან ხელშეკრულების მნიშვნელოვანი პირობის ცალმხრივი ცვლილება და/ან სესხის ვადამდე დაფარვა მანვე მოგთხოვათ, ასევე, როცა სესხს იმავე ორგანიზაციაში აღებული ახალი სესხით ფარავთ. 

მოითხოვოთ სესხის დაფარვის ახალი გრაფიკი

იმ შემთხვევაში თუ სესხის საწყისი ძირი თანხის 20%-ზე მეტს და მინიმუმ 500 ლარს ფარავთ წინსწრებით, თქვენ გაქვთ უფლება მოითხოვოთ სესხის დაფარვის ახალი გრაფიკი. ამასთან, ახალი გრაფიკის მოთხოვნისას ფინანსურმა ორგანიზაციამ მინიმუმ ქვემოთ ჩამოთვლილი ორი ალტერნატივა უნდა შემოგთავაზოთ:

  • დატოვოთ სესხის თავდაპირველი გადასახდელები/შენატანები და შეამციროთ დარჩენილი სესხის ვადა
  • ან სესხის ვადა დატოვოთ უცვლელი, ხოლო სესხის ყოველთვიური შენატანები შეამციროთ. 

დააფიქსიროთ პრეტენზია ნებისმიერი ფორმით

დააფიქსიროთ თქვენი პრეტენზია, თუ რამით უკმაყოფილო ხართ ფინანსურ ორგანიზაციასთან ურთიერთობისას, ნებისმიერი ფორმით, იქნება ეს ზეპირსიტყვიერი, წერილობითი ან ელექტრონული ფორმა. პრეტენზიის დაფიქსირება შეგიძლიათ, მათ შორის, მოითხოვოთ წერილობითი ფორმით, რადგან ასეთ შემთხვევაში ფინანსური ორგანიზაცია ვალდებული იქნება, ერთი თვის ვადაში წერილობითვე გაცნობოთ დასაბუთებული პასუხი. იმ შემთხვევაში კი, თუ საკითხის შესწავლას დასჭირდა ერთ თვეზე მეტი ვადა, ფინანსური ორგანიზაცია ვალდებულია, ამ ვადის გასვლამდე გაცნობოთ პასუხის დაგვიანების შესახებ და მიგითითოთ მიზეზიც.

ფინანსური ორგანიზაცია ვალდებულია

შეგატყობინოთ ხელშეკრულების პირობების ცვლილება ერთი თვით ადრე

თუ ორგანიზაცია აპირებს თქვენთან გაფორმებული სასესხო ან სადეპოზიტო ხელშეკრულების რომელიმე პირობის ცვლილებას ის ვალდებულია ცვლილების შესახებ ერთი თვით ადრე შეგატყობინოთ. ამასთან, მხოლოდ საჯარო სივრცეში გამოქვეყნებული (მაგალითად, სერვის-ცენტრში გამოკრული) ინფორმაცია არ ჩაითვლება თქვენთვის შეტყობინების მოწოდებად. შეტყობინება ფინანსურმა ორგანიზაციამ უნდა გამოგიგზავნოთ პირადად, თქვენთანვე წინასწარ შეთანხმებული ინდივიდუალური საკომუნიკაციო არხის საშუალებით (მაგალითად, მოკლე ტექსტური შეტყობინება (SMS), ელექტრონული ფოსტა, ტელეფონი ან სხვა). გაითვალისწინეთ, რომ ხელშეკრულების პირობების ცალმხრივად ცვლილების უფლება ფინანსურ ორგანიზაციას მხოლოდ ამ შეტყობინების გამოგზავნიდან ერთი თვის შემდეგ აქვს.

დაიცვას ეთიკური კომუნიკაციის ნორმები 

თქვენთან ურთიერთობისას, მათ შორის, მაშინ, როცა გიკავშირდებათ ვადაგადაცილებული სესხის დაფარვის მოთხოვნით, დაიცვას ეთიკური კომუნიკაციის ზოგადი ნორმები.

გამოგიგზავნოთ შეტყობინება ვადაგადაცილების შესახებ 

გამოგიგზავნოთ შეტყობინება, თუ დაგიფიქსირდათ ვადაგადაცილება, ვადაგადაცილების დაწყებიდან ხუთი სამუშაო დღის განმავლობაში. ამასთან, გაითვალისწინეთ, რომ ფინანსური ორგანიზაციისთვის სწორი საკონტაქტო ინფორმაციის მიწოდების პასუხისმგებლობა თქვენ გეკისრებათ. თქვენ ასევე, პასუხისმგებელი ხართ შეატყობინოთ ფინანსურ ორგანიზაციას, თუ შეიცვალეთ საკონტაქტო ინფორმაცია, მაგალითად, ტელეფონის ნომერი. ამასთან, ფინანსური ორგანიზაცია არ აგებს პასუხს შეტყობინების შეფერხებაზე, თუ თქვენ არ გქონდათ ჩართული მობილური ტელეფონი ან სახლში არ დახვდით და/ან სხვა მიზეზით არ ჩაიბარეთ მის მიერ ფოსტით გამოგზავნილი წერილობითი შეტყობინება.

შეწყვიტოს საკომისიოს დარიცხვა არააქტიურ ანგარიშებზე

შეწყვიტოს საკომისიოს დარიცხვა არააქტიურ ანგარიშებზე, როცა ამ ანგარიშებზე ბოლო თორმეტი თვის განმავლობაში არც დადებითი ნაშთი ფიქსირდება და არც სხვა აქტიური პროდუქტით სარგებლობთ; მაგალითად, დეპოზიტით, სხვა აქტიური მიმდინარე ანგარიშით და ა.შ. 

გააცნოს ხელშეკრულების მნიშვნელოვანი პირობები თავდებს და სესხის უზრუნველყოფის მესაკუთრეს 

გაგაცნოთ ხელშეკრულების მნიშვნელოვანი პირობები და გადმოგცეთ ხელშეკრულების თავსართი იმავე ფორმით, რა ფორმითაც ის გაფორმებულია მსესხებელთან, თუ თქვენ ხართ ამ სესხზე თავდები და/ან სესხის უზრუნველყოფის სახით წარმოდგენილი იპოთეკის საგნის მესაკუთრე, ხოლო თქვენი მოთხოვნის შემთხვევაში, კრედიტორი ვალდებულია ასევე, გადმოგცეთ სესხის ძირითადი ხელშეკრულებაც.